Legionella w wodzie – skąd się bierze i jak zapobiegać zakażeniu?

Bakteria Legionella pneumophila występuje naturalnie w środowisku wodnym. W niewielkich ilościach może być obecna m.in. w jeziorach, rzekach czy innych zbiornikach wodnych. Problem pojawia się wtedy, gdy drobnoustroje przedostają się do sztucznych systemów wodnych, w których mogą znaleźć warunki sprzyjające namnażaniu.

Dlatego wiedza o tym, skąd bierze się Legionella w wodzie, jak dochodzi do zakażenia i jak ograniczyć ryzyko jej rozwoju, ma znaczenie nie tylko w obiektach użyteczności publicznej, ale również w gospodarstwach domowych.

Z czego powstaje Legionella i skąd bierze się w naszym otoczeniu?

Bakteria ta naturalnie zasiedla wilgotne środowisko oraz otwarte zbiorniki słodkowodne, takie jak jeziora, rzeki czy stawy. W takich warunkach jej liczebność jest zwykle niewielka. Problem może pojawić się po przedostaniu się drobnoustrojów do sztucznych systemów dystrybucji wody, gdzie odpowiednie warunki mogą sprzyjać ich namnażaniu.

Rozwojowi Legionella sprzyjają m.in. stojąca lub wolno przepływająca woda, odpowiednia temperatura oraz obecność osadów i biofilmu. Szczególne znaczenie mają instalacje, w których woda przez dłuższy czas pozostaje bez przepływu.

Do miejsc, w których może występować ryzyko namnażania bakterii, należą m.in.:

• instalacje ciepłej i zimnej wody w budynkach mieszkalnych oraz obiektach użyteczności publicznej,
• systemy wodne i urządzenia wytwarzające aerozol,
• nawilżacze powietrza,
• wanny z hydromasażem i jacuzzi,
• baseny termalne,
• fontanny i zraszacze.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy woda w Twoim domu lub obiekcie jest wolna od bakterii Legionella, warto wykonać profesjonalne badanie wody na legionellę. Analiza laboratoryjna pozwala ocenić obecność bakterii w pobranej próbce i w razie potrzeby podjąć odpowiednie działania.

Czy łatwo się zarazić Legionella? Drogi zakażenia

Do zakażenia dochodzi przede wszystkim w wyniku wdychania aerozolu wodnego zawierającego bakterie. Aerozol powstaje wtedy, gdy woda zostaje rozbita na bardzo drobne kropelki, które mogą przedostać się do dróg oddechowych.

Do sytuacji, w których może powstawać taki aerozol, należą m.in.:

• korzystanie z prysznica,
• przebywanie w jacuzzi lub innych urządzeniach z intensywnym napowietrzaniem wody,
• kontakt z niektórymi urządzeniami wytwarzającymi mgłę wodną.

Warto pamiętać o kilku istotnych kwestiach:

1. Zakażenie człowiek–człowiek jest wyjątkowo rzadkie i nie stanowi typowej drogi transmisji Legionella.
2. Samo wypicie skażonej wody nie jest typową drogą zakażenia. Ryzyko dotyczy przede wszystkim sytuacji, w której skażona woda dostanie się do dróg oddechowych, np. podczas zachłyśnięcia.
3. Największe znaczenie ma aerozol wodny powstający podczas korzystania z urządzeń, które rozbijają wodę na drobne krople.

Jak zapobiegać Legionelli w domowej instalacji wodnej?

Profilaktyka powinna koncentrować się na ograniczaniu warunków sprzyjających namnażaniu bakterii oraz utrzymywaniu instalacji w odpowiednim stanie technicznym.

Płukanie nieużywanych kranów

Po powrocie z dłuższego urlopu lub po okresie, w którym z danego punktu poboru wody nie korzystano, warto przepłukać instalację. Dotyczy to zwłaszcza punktów, w których woda mogła pozostawać bez przepływu.

Podczas odkręcania prysznica należy ograniczyć tworzenie aerozolu i zadbać o dobrą wentylację pomieszczenia.

Odpowiednia temperatura wody

Temperatura wody ma znaczenie dla ograniczania warunków sprzyjających rozwojowi Legionelli. W instalacjach ciepłej wody użytkowej należy stosować rozwiązania i parametry zgodne z wymaganiami technicznymi oraz zaleceniami producenta urządzenia.

Czyszczenie armatury

Regularne czyszczenie i odkamienianie słuchawek prysznicowych, perlatorów, sitka kranów oraz innych elementów instalacji pomaga ograniczać powstawanie osadów i biofilmu.

Kontrola instalacji wodnej

Warto zwracać uwagę na stan techniczny instalacji oraz miejsca, w których woda może zalegać. Szczególnego znaczenia nabiera to w dużych instalacjach, obiektach sezonowo użytkowanych oraz miejscach, w których występują długie odcinki przewodów o niewielkim przepływie.

Konserwacja urządzeń wytwarzających aerozol

Urządzenia wykorzystujące wodę powinny być regularnie czyszczone i konserwowane zgodnie z instrukcją producenta. Dotyczy to m.in. nawilżaczy, jacuzzi czy innych urządzeń, podczas których może powstawać aerozol wodny.

Jak sprawdzić, czy woda zawiera Legionellę?

Sam wygląd, zapach czy smak wody nie pozwalają stwierdzić obecności bakterii Legionella. Jeżeli istnieją przesłanki wskazujące na możliwość skażenia instalacji, właściwym rozwiązaniem jest badanie laboratoryjne próbki wody.

Profesjonalne badanie pozwala określić, czy w pobranej próbce występują bakterie i w jakiej ilości. W przypadku wykrycia nieprawidłowości można następnie zaplanować odpowiednie działania naprawcze i kontrolne.

Dlaczego warto regularnie badać wodę?

Badanie wody na obecność Legionella jest szczególnie istotne w miejscach, w których występuje większe ryzyko rozwoju bakterii lub kontaktu z aerozolem wodnym. Dotyczy to przede wszystkim obiektów z rozbudowanymi instalacjami wodnymi, miejsc zbiorowego pobytu oraz urządzeń wykorzystujących wodę.

Regularna kontrola pozwala szybciej wykryć problem i podjąć działania ograniczające ryzyko związane ze skażeniem instalacji.

Podsumowanie – jak ograniczyć ryzyko Legionelli?

Najważniejszym elementem profilaktyki jest ograniczenie warunków sprzyjających namnażaniu bakterii oraz właściwa eksploatacja instalacji wodnej. Warto dbać o regularny przepływ wody w używanych punktach, stan techniczny armatury i urządzeń oraz ich czyszczenie.

Jeżeli istnieją wątpliwości dotyczące jakości wody, warto wykonać badanie laboratoryjne na obecność bakterii Legionella. Pozwala ono uzyskać konkretną informację o stanie badanej próbki i stanowi punkt wyjścia do dalszych działań.

Nie wiesz, czy woda w Twojej instalacji jest bezpieczna? Zleć badanie i sprawdź jej jakość laboratoryjnie.